Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat turystyka miała tendencję wzrostową, dzięki czemu stała się jednym z najdynamiczniej rozwijających się sektorów światowej gospodarki. Jakkolwiek jest to pozytywna wiadomość dla branży, to należy pamiętać, że tak szybki rozwój ma też negatywne skutki dla środowiska naturalnego i lokalnych społeczności.

Z jakimi problemami mierzy się turystyka?
Jednym z kluczowych problemów jest tak zwany „overturism” oraz jego konsekwencje. Overturism to nic innego jak nadmierne zatłoczenie najbardziej popularnych urlopowych kierunków. Ilość turystów może stanowić problem dla lokalnych mieszkańców i mieć negatywny wpływ na środowisko. Wyzwania, z jakim musi się mierzyć turystyka, to wzmożony ruch drogowy i pieszy, kolejki do atrakcji turystycznych, czy eksploatacja środowiska.

Zgodnie z deklaracją z Cape Town, odpowiedzialna turystyka charakteryzuje się następującymi cechami:

  • minimalizuje negatywne skutki gospodarcze, środowiskowe i społeczne;
  • generuje większe korzyści ekonomiczne dla miejscowej ludności i zwiększa dobrobyt społeczności lokalnych, poprawia warunki pracy i dostęp do przemysłu;
  • angażuje lokalną ludność w decyzje, które mają wpływ na jej życie;
  • wnosi pozytywny wkład w ochronę dziedzictwa naturalnego i kulturowego, w zachowanie różnorodności świata;
  • zapewnia turystom przyjemniejsze doświadczenia dzięki bardziej znaczącym kontaktom z miejscową ludnością i lepszemu zrozumieniu lokalnych kwestii kulturowych, społecznych i środowiskowych;
  • zapewnia dostęp osobom niepełnosprawnym fizycznie;
  • jest wrażliwa kulturowo, buduje szacunek między turystami i gospodarzami oraz buduje lokalną dumę i zaufanie.

Ekologia w turystyce
Podróże pociągami mają niższą emisję CO2 nawet o 90% w porównaniu do lotu samolotem na tej samej trasie. Jeszcze bardziej ekologiczne są promy, autobusy, nie mówiąc już o rowerach. Chcąc podróżować ekologicznie warto też zwracać uwagę na certyfikat ekologiczny The EU Ecolabel zwany też Stokrotką lub Margerytką stworzony w 1992 roku przez Komisję Europejską. W turystyce otrzymują go hotele, pola namiotowe i noclegownie, które starają się zmniejszyć swój wpływ na środowisko. Żeby otrzymać logo stokrotki, muszą spełnić wiele warunków: w przynajmniej 60% korzystać z żarówek energooszczędnych, mieć okna z dobrą izolacją, min. 22% energii elektrycznej musi pochodzić z odnawialnych źródeł energii, również klimatyzatory powinny być energooszczędne. Przy poszukiwaniu ekonoclegu przydatne będą zestawienia przygotowane przez Trip Advisor. Na ich stronie hotele można sortować według zakładki „ekologiczny”.

Jak jeszcze można przeciwdziałać skutkom ubocznym turystyki?
Przede wszystkim powinniśmy pamiętać, że w danym miejscu jesteśmy tylko gośćmi i musimy odnosić się z szacunkiem do miejscowej ludności, ich kultury i zwyczajów. Warto przed planowanym wyjazdem sprawdzić, jak możemy wesprzeć lokalną społeczność, np. korzystając z usług tamtejszych agencji turystycznych, zatrzymując się w gospodarstwie agroturystycznym, czy kupując lokalne produkty.
Pamiętajmy też o szacunku dla zwierząt – nie wszędzie dobrze jest poruszać się skuterem śnieżnym czy motorówką, których hałas odstrasza i stresuje zwierzęta, przez co zmienia ich naturalne zachowania. Nie zabierajmy ze sobą z podróży roślin, skał czy zwierząt, podczas nurkowania nie dotykajmy rafy koralowej, w trakcie wycieczek poruszajmy się po ścieżkach. Nie kupujmy pamiątek, których wytworzenie ingeruje w środowisko naturalne czy wspiera kłusownictwo, jak np. ozdoby z kości słoniowej.
Ważne, abyśmy reagowali na złe zachowania innych turystów. Gdy ktoś śmieci, hałasuje, zwracajmy mu uwagę. Nawet jeżeli nas nie posłucha, będzie wiedział, że robi coś, co innym się nie podoba.

Bycie odpowiedzialnym turystą to dbanie o to co się zwiedza. Warto promować odpowiedzialne podróżowanie i chronić te piękne miejsca dla następnych pokoleń.